Δεν μπορείς να αγαπήσεις πραγματικά τον κινηματογράφο, είτε ως θεατής είτε ως δημιουργός, αν δεν γνωρίσεις την ιστορία του. Εκεί βρίσκονται οι μεγάλες ανατροπές, οι ξεχασμένες πρωτοπορίες και τα μικρά αριστουργήματα που εξακολουθούν να φωτίζουν τις ταινίες του σήμερα. Γιατί οι μεγάλες ταινίες δεν γεννήθηκαν τυχαία. Γεννήθηκαν μέσα στην εποχή τους, μέσα στις πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις, μέσα από τις τέχνες που τις περιέβαλαν και τις προσωπικές εμμονές των δημιουργών τους.

Ο κινηματογράφος είναι η σημαντικότερη τέχνη του 20ού αιώνα. Είναι το σημείο όπου συναντιούνται η λογοτεχνία, το θέατρο, η ζωγραφική, η μουσική, η φιλοσοφία, η πολιτική και η Ιστορία. Μέσα στις εικόνες του συμπυκνώνεται ολόκληρος ο πολιτισμός.

Ας αφηγηθούμε λοιπόν τον κινηματογράφο όχι γραμμικά αλλά σφαιρικά.

Σε κάθε κύκλο μαθημάτων μαθαίνουμε να “διαβάζουμε” τις ταινίες. Να αναγνωρίζουμε πώς γεννήθηκε μια κινηματογραφική γλώσσα, γιατί ένας δημιουργός άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο και πώς οι ιδέες του εξακολουθούν να συνομιλούν με τον κινηματογράφο του σήμερα.

Μέσα από χαρακτηριστικά αποσπάσματα, κριτική ανάλυση και συζήτηση, συνδέουμε ταινίες, δημιουργούς, καλλιτεχνικά ρεύματα και ιστορικές συνθήκες σε μια ενιαία αφήγηση. Γιατί κάθε μεγάλη ταινία συνομιλεί με πολλές άλλες, εκείνες που προηγήθηκαν, εκείνες που ακολούθησαν, και προπαντός, εκείνες που δεν έχουν ακόμη γυριστεί.

Το μάθημα απευθύνεται σε κινηματογραφόφιλους, σκηνοθέτες, σεναριογράφους, φοιτητές κινηματογράφου, αλλά σε κάθε θεατή που θέλει να ανακαλύψει πώς γεννήθηκαν οι μεγάλες ταινίες και γιατί εξακολουθούν να μας συναρπάζουν. Σε όσους δεν αρκούνται να τις βλέπουν, αλλά θέλουν να τις κάνουν κτήμα τους.

Η Ιστορία του Κινηματογράφου είναι ένας ζωντανός διάλογος εικόνων, ιδεών και εποχών. Αυτή είναι μια πρόσκληση να συμμετάσχεις κι εσύ σε αυτόν.

Οι θεματικές ενότητες του σεμιναρίου | Οκτώβριος 2026

Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη Ιστορία του Κινηματογράφου!

Είναι ένδεκα μεγάλες ιστορίες. Ένδεκα ερωτήματα. Ένδεκα κόσμοι που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τις ταινίες.

Γιατί ο Fritz Lang βρέθηκε απέναντι στον Goebbels; Γιατί ο Marlon Brando γύρισε το γουέστερν που η εποχή του δεν κατάλαβε; Πώς ο Ψυχρός Πόλεμος κρύφτηκε πίσω από τέρατα και εξωγήινους; Γιατί οι Γάλλοι κριτικοί άλλαξαν για πάντα τη θέση του Hitchcock στην Ιστορία; Πότε η Ρωσική Πρωτοπορία μετατράπηκε σε πεδίο σύγκρουσης με την εξουσία; Πώς ο Visconti ξαναέγραψε τον Νεορεαλισμό; Μπορεί μια ταινία να ξεπεράσει το βιβλίο που τη γέννησε; Γιατί η Agnès Varda προηγήθηκε της Nouvelle Vague πριν ακόμη αποκτήσει όνομα; Τι έκανε τον Robert Bresson να αφαιρέσει τα πάντα, αφήνοντας μόνον την ουσία του κινηματογράφου;

Κάθε μάθημα στέκεται αυτόνομα. Μαζί όμως, οι ένδεκα θεματικές συνθέτουν μια μεγάλη αφήγηση για τις ιδέες, τις συγκρούσεις και τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν το σινεμά.

1/ Fritz Lang, “…μα έχω προγόνους Εβραίους, Ντοκτόρ Γκαίμπελς!”
Ο μεγαλοφυής εγκέφαλος του Γερμανικού Εξπρεσιονισμού, το ηθικό της κοινωνίας μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Βαϊμάρη και η απειλή του Φασισμού. Η σφαιρική πλέον και ολοκληρωμένη μας ματιά στο δραματικό κόσμο του δημιουργού του M, που έζησε ολόκληρη σχεδόν τη ζωή του εκπατρισμένος, μεγαλουργώντας και στις δυο πολύ μακρινές μεταξύ τους ηπείρους, την Ευρώπη και την Αμερική. Μήπως έκανε την ίδια ταινία όπου κι αν βρισκόταν;

2/ Το Ρωσικό Φιλμ, από την πρωτοπορία στη σιωπή και ξανά στη φωνή…
Ποιος ελέγχει την εικόνα; Οι φιλοδοξίες στην τσαρική εποχή και η μετεπαναστατική Ρωσική Πρωτοπορία, ο Bauer, ο Dziga Vertov, ο Sergei Eisenstein, ο Alexander Dovzhenko, η λογοκρισία της σοβιετικής γραμμής και ο μυθικός Mark Donskoy, τα τραγικά θύματα και οι ήρωες της διεθνοποίησης μιας μεγάλης κινηματογραφικής παράδοσης. Ο Zvyagintsev και το κάλεσμα του κινηματογράφου να εκφραστεί στη σημερινή εποχή. Μια ιστορία όπου η Τέχνη διαμορφώνεται διαρκώς σε διάλογο με την εξουσία.

3/ One Eyed Jacks, το ομορφότερο Γουέστερν που κανείς δεν κατάλαβε στην ώρα του.
Προτού o Sam Peckinpah γίνει ο αποδομητής του Γουέστερν, και πριν ο Clint Eastwood επανέλθει στην παλιά ελεγεία, ένας αστέρας του Χόλλυγουντ αποφάσισε το 1961 να αγγίξει την κληρονομιά του John Ford και να την οδηγήσει στο ποιητικό της απόγειο. Το One Eyed Jacks (Η Εκδίκηση Είναι Δική Μου) δεν είναι απλώς το μοναδικό σκηνοθετικό έργο του Marlon Brando, είναι η πιο μεγαλειώδης στιγμή όπου ο κλασικός αμερικανικός μύθος αρχίζει να αμφιβάλλει για τον ίδιο του τον εαυτό. Πίσω από την οδύσσεια της δημιουργίας του (με τον Stanley Kubrick να εγκαταλείπει το εγχείρημα, τα γυρίσματα να μοιάζουν ατελείωτα και την ταινία να καταδικάζει δια βίου το δημιουργό της σε δυσμένεια) κρύβεται ένα αριστούργημα που η εποχή του δεν μπόρεσε να αναγνωρίσει. Από την εμπορική αποτυχία έως την καθυστερημένη αποκατάστασή του σαν λυκόφως του κλασικού Γουέστερν και αυγή του σύγχρονου, η ταινία κουβαλά έναν από τους πιο συναρπαστικούς θρύλους της Ιστορίας του Κινηματογράφου. Όπως συμβαίνει με τα σημαντικότερα έργα τέχνης, χρειάστηκε να νικήσει πρώτα το χρόνο, πριν δικαιωθεί από αυτόν.

4/ Κινηματογράφος και Λογοτεχνία, όταν οι λέξεις ζωντανεύουν…
Βγαίνοντας από μια αίθουσα, οι περισσότεροι θα πουν πως το βιβλίο ήταν καλύτερο από την ταινία. Πόσες κινηματογραφικές μεταφορές μυθιστορημάτων στάθηκαν επάξιες και πόσες αποδείχτηκαν κατώτερες των λογοτεχνικών πηγών τους; Υπάρχουν κατάλληλα και ακατάλληλα βιβλία για κινηματογραφική μετάφραση; Μήπως υπάρχουν κινηματογραφικές ταινίες σημαντικότερες από τα βιβλία στα οποία βασίζονταν;

5/ John Huston και Orson Welles, ανάμεσα στο Γεράκι της Μάλτας και τον Πολίτη Κέην…
Ζωγράφοι και οι δυο στις καταβολές τους, εμφανίστηκαν ταυτόχρονα το 1941 για να αλλάξουν τον αμερικανικό κινηματογράφο, ο καθένας με το δικό του τρόπο. Ο ένας διέσχισε το Χόλλυγουντ αναζητώντας την ελευθερία μέσα στο σύστημα, ο άλλος πέρασε ολόκληρη τη ζωή του πολεμώντας το. Ανάμεσα σε βαθιά φιλία, αμοιβαίο θαυμασμό και λατρεία στη λογοτεχνία, ο Orson Welles βρέθηκε συχνά μπροστά στην κάμερα του John Huston, ώσπου, πολλά χρόνια αργότερα, ο χρόνος αντέστρεψε τους ρόλους τους  με μια σχεδόν σαιξπηρική ειρωνεία. Μια από τις ωραιότερες και πιο συγκινητικές ιστορίες φιλίας στην Ιστορία του κινηματογράφου, που μοιάζει να γράφτηκε από τους ίδιους.

6/ Ο Ψυχρός Πόλεμος των τεράτων.
Οι Άνθρωποι Του Τρόμου (Invasion of the Body Snatchers), Εισβολή Από Άγνωστο Πλανήτη (The Blob), Ο Άνθρωπος Που Ζάρωνε (The Incredible Shrinking Man), Επιδρομή Από Το Άπειρο (It Came From Outer Space)… Αν ο κινηματογραφικός τρόμος του Μεσοπολέμου γεννήθηκε από πύργους, δεισιδαιμονίες και το ασυνείδητο, εκείνος της δεκαετίας του ’50 γεννήθηκε από την επιστήμη. Τα αμερικανικά B-movies πλημμύρισαν από μεταλλάξεις, εξωγήινους, γιγάντια έντομα και αόρατες απειλές, μετατρέποντας τον φόβο της πυρηνικής εποχής σε λαϊκό θέαμα. Ένας κινηματογράφος που στην εποχή του υποτιμήθηκε, αλλά μετά από χρόνια επηρέασε τις Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου. Έκρυβε ένα τέλειο πολιτικό και ψυχολογικό πορτρέτο της Αμερικής, πολύ πιο ειλικρινές από το αντίστοιχο στις μεγάλες παραγωγές.

7/ Visconti, ο Νεορεαλισμός μετά τον Νεορεαλισμό.
Ο Ιταλικός Νεορεαλισμός ταυτίστηκε με τη φτώχεια και τα ερείπια της μεταπολεμικής Ιταλίας. Ο Luchino Visconti ήταν ο πρώτος που τα κατέγραψε. Ο μεγάλος όμως ευγενής, ο λαμπρός σκηνοθέτης του θεάτρου και της όπερας, ο μέντορας της Κάλλας, στράφηκε στα μεγάλα δράματα του 19ου αιώνα. Είτε καταπιανόταν με τον Τομάζι της Λαμπεντούζα, είτε με τον Καμύ, τον Ντοστογιέφσκυ, τον Ντ’Ανούντσιο ή τον Τόμας Μαν, πάντα μιλούσε με σπαραγμό για το ανθρώπινο αδιέξοδο. Πρόδωσε ο “Κόκκινος Κόμης” τον Μαρξισμό του Νεορεαλισμού; Ανάμεσα στο Η Γη Τρέμει και στον Θάνατο Στη Βενετία, άλλαξε κινηματογράφο ή απλώς άλλαξε σκηνικό; Η ταύτιση του ιστορικού με το ανθρώπινο τέλος ήταν η πιο πολύτιμη αλήθεια του ιταλικού κινηματογράφου του 20ού αιώνα.

8/ Agnès Varda, η Κυρία Nouvelle Vague.
Επαναστάτρια, ακόμα και εναντίον των στερεοτύπων του φεμινισμού, η μεγάλη Ανιές ξεκίνησε το γαλλικό Νέο Κύμα πριν καν αυτό αποκτήσει όνομα. Δεν το πρόδωσε σε όλην της τη ζωή, και το τίμησε μέχρι το τελευταίο της πλάνο, το 2019. Φωτογράφος, ντοκιμαντερίστρια, μυθοπλάστις, ποιήτρια, αδιαφορούσε για τις στερεότυπες κατηγοριοποιήσεις, και με ευγένεια κέρδισε τη θέση της σε ένα μέχρι τις μέρες μας ανδρικό σύμπαν. Όπως έγραψε γι’ αυτήν ο Martin Scorsese, “άφησε πίσω της ταινίες μεγάλες και μικρές, παιχνιδιάρικες και σκληρές, γενναιόδωρες και μοναχικές, λυρικές και αμείλικτες… ζωντανές”.

9/ Ο Alfred Hitchcock και οι Γάλλοι: “μου θυμίζετε τα παγάκια στο ουίσκι μου!”
Σήμερα είναι ο μεγάλος δάσκαλος της κινηματογραφικής γλώσσας, ο πνευματώδης απόγονος του αγγλοσαξωνικού μυστηρίου, και το ίνδαλμα όλων των κινηματογραφιστών του κόσμου, με τα κουζινικά φονικά εργαλεία, το ρομαντισμό, τα τραίνα, τις ψυχασθένειες, το χιούμορ, και την εξπρεσσιονιστική εικόνα στον καμβά του να παραμένουν ασυναγώνιστα. Λίγοι πλέον γνωρίζουν ότι στην εποχή του ο επίσημος κινηματογράφος, και της Αγγλίας και του Χόλλυγουντ, τον θεωρούσε απλώς εμπορικό διασκεδαστή. Μια ομάδα Γάλλων κριτικών στάθηκε ικανή να συνομιλήσει σε βάθος μαζί του, να τον αποκαταστήσουν ως το μεγαλύτερο κινηματογραφιστή του 20ού αιώνα, και να αλλάξει για πάντα την Ιστορία του Κινηματογράφου.

10/ Ο Κόσμος Του Robert Bresson.
Πώς κινηματογραφείς μια ψυχή; Ο πρώτος μινιμαλιστής του κινηματογράφου αφαίρεσε από τις ταινίες του την ηθοποιία, τη μουσική ως συναισθηματικό οδηγό, και κάθε περιττό στολίδι. Από τον Πορτοφολά και τον Μπαλταζάρ μέχρι το Χρήμα, αναζήτησε μια καθαρή κινηματογραφική γραφή, όπου η σιωπή δεν κρύβει το συναίσθημα αλλά το αποκαλύπτει. Περιφρονημένος για χρόνια από τον επίσημο γαλλικό κινηματογράφο, ο Robert Bresson, με την υποδειγματική πορεία του για πέντε δεκαετίες, είδε τον ήρωά του γυμνό, μακρινό και φοβισμένο.

11/ Από τον Κακογιάννη στον Λάνθιμο, η διεθνής πλευρά του Ελληνικού Κινηματογράφου.
Από τις σύγχρονες διαδρομές της Aρχαίας Tραγωδίας έως τον ριζοσπαστικό κόσμο του Weird, ο Ελληνικός Κινηματογράφος βρήκε τρόπους να συνομιλήσει με το διεθνές κοινό. Η ποιητική κληρονομιά του Αγγελόπουλου, η αισθητική τόλμη και η θεματική αποξένωση των νεότερων δημιουργών, συνθέτουν μια διαδρομή όπου το τοπικό μετατρέπεται σε παγκόσμιο. Ποιες ελληνικές ταινίες πέρασαν τα σύνορα, ποια πρόσωπα καθόρισαν αυτή την πορεία, και ποιον ελληνικό κινηματογράφο γνωρίζουν σήμερα σε άλλες χώρες;

Στο τέλος κάθε μαθήματος θα προβάλλεται ολόκληρη μια σπάνια κινηματογραφική ταινία, χαρακτηριστική του θέματος που θα έχει προηγουμένως αναλυθεί, ώστε κάθε φορά να φεύγουμε με μια πλήρη και πλούσια εμπειρία.

Δηλώσετε έγκαιρα το ενδιαφέρον σας, για να εξασφαλίσετε την συμμετοχή σας σε συγκεκριμένα σεμινάρια, καθώς ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι περιορισμένος.
Με τη συμπλήρωση και αποστολή της παρακάτω φόρμας θα έρθουμε άμεσα σε επικοινωνία μαζί σας.